TS ISO/IEC 33061 Nedir?

TS ISO/IEC 33061, yazılım yaşam döngüsü süreçlerinin değerlendirilmesine yönelik bir süreç değerlendirme modelidir.

Standart; yazılım geliştiren kuruluşların süreçlerinin yalnızca tanımlanmasını değil, süreçlerin planlı, kontrollü, ölçülebilir ve sürdürülebilir şekilde işletilmesini hedeflemektedir.

Özellikle yazılım firmaları, sağlık bilgi sistemi üreticileri, kamu bilişim projelerinde faaliyet gösteren kuruluşlar ve yazılım süreçlerinin olgunluk seviyesini belgelendirmek isteyen firmalar açısından önemli bir standarttır.

Türkiye'de TS ISO/IEC 33061 Yazılım Süreç Değerlendirme ve Olgunluk Belgelendirmesi kapsamında farklı olgunluk seviyelerinde değerlendirme gerçekleştirilebilmektedir.

ISO 15504 SPICE Yerine TS ISO/IEC 33061 mi Geliyor?

ISO/IEC 15504 serisi uzun yıllar yazılım süreçlerinin değerlendirilmesinde SPICE – Software Process Improvement and Capability Determination yaklaşımı kapsamında kullanılmıştır.

ISO/IEC 15504 serisinin önemli bölümlerinin yürürlükten kaldırılmasıyla süreç değerlendirme yaklaşımı ISO/IEC 330xx standart ailesi altında yeniden yapılandırılmıştır.

Bu yeni yapı içerisinde TS ISO/IEC 33061, yazılım yaşam döngüsü süreçlerinin değerlendirilmesinde kullanılan temel süreç değerlendirme modellerinden biridir.

Dolayısıyla konu yalnızca standardın numarasının değişmesi değildir.

TS ISO/IEC 33061 ile yazılım geliştirme kuruluşlarının süreçleri güncel süreç değerlendirme ve olgunluk yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilmektedir.

KTS Başvurularında TS ISO/IEC 33061 Dönemi

Sağlık Bilgi Yönetim Sistemleri alanında faaliyet gösteren ve Kayıt Tescil Sistemi (KTS) kapsamında kayıt işlemi gerçekleştiren yazılım firmaları açısından önemli bir değişiklik söz konusudur.

Yeni düzenlemeye göre 01.09.2027 tarihinden itibaren TS ISO/IEC 15504-SPICE Belgesi KTS kayıt süreçlerinde kabul edilmeyecektir.

Bu tarihten itibaren;

CMMI Belgesi – en az Seviye 3

veya

TS ISO/IEC 33061 Yazılım Süreç Değerlendirme ve Olgunluk Belgesi – en az Seviye 2

aranacaktır.

01.09.2027 tarihinden önce ibraz edilmiş mevcut TS ISO/IEC 15504-SPICE belgeleri ise geçerlilik sürelerinin sonuna kadar kabul edilmeye devam edecektir.

Bu nedenle özellikle sağlık yazılımı geliştiren ve KTS kapsamında faaliyet gösteren kuruluşların geçiş çalışmalarını son tarihe bırakmadan planlamaları önem taşımaktadır.

TS ISO/IEC 33061 Seviye 2 Nedir?

TS ISO/IEC 33061 kapsamında farklı olgunluk seviyeleri bulunmaktadır.

Olgunluk Seviyesi 2, özellikle KTS kapsamında önem kazanan seviyedir.

Seviye 2'de kuruluşun yazılım geliştirme süreçlerinin yalnızca gerçekleştirilmesi yeterli değildir.

Süreçlerin aynı zamanda;

• planlanması,

• sorumlularının belirlenmesi,

• uygulanması,

• izlenmesi,

• kayıt altına alınması,

• süreç çıktılarının kontrol edilmesi,

• gerekli kaynakların yönetilmesi

beklenmektedir.

Kuruluşun yazılım geliştirme faaliyetlerinin kişilere bağımlı olmaktan çıkarılarak tanımlı ve yönetilebilir bir süreç yapısına dönüştürülmesi hedeflenmektedir.

TS ISO/IEC 33061 Seviye 2 İçin Hangi Süreçler Gereklidir?

TS ISO/IEC 33061 Seviye 2 değerlendirmesinde yazılım yaşam döngüsüne ilişkin temel süreçlerle birlikte yönetim süreçleri de değerlendirilmektedir.

Temel Yazılım Süreçleri

Kuruluşun faaliyetlerine göre;

• Paydaş ihtiyaç ve gereksinimlerinin belirlenmesi,

• Sistem ve yazılım gereksinimlerinin belirlenmesi,

• Tasarım,

• Yazılım gerçekleştirme / kodlama,

• Entegrasyon,

• Doğrulama,

• Geçiş,

• Validasyon,

• Bakım

gibi yazılım yaşam döngüsü süreçleri değerlendirilir.

Seviye 2 Yönetim Süreçleri

Olgunluk Seviyesi 2 kapsamında ayrıca;

• Doğrulama,

• Proje planlama,

• Proje değerlendirme ve kontrol,

• Risk yönetimi,

• Konfigürasyon yönetimi,

• Bilgi yönetimi,

• Kalite güvence

süreçleri önem taşımaktadır.

Kuruluşun bu süreçleri yalnızca prosedür üzerinde tanımlaması yeterli değildir.

Süreçlerin gerçek projelerde uygulanması ve uygulamaların objektif kayıtlarla kanıtlanması gerekir.

Kaç Yazılım Projesi Gerekir?

TS ISO/IEC 33061 değerlendirmesinde kuruluşun gerçekleştirdiği gerçek projeler üzerinden süreç uygulamaları incelenmektedir.

Seviye 1 ve Seviye 2 değerlendirmelerinde gerekli asgari süreçlerin genel olarak en az iki projede işletilmesi beklenmektedir.

Kuruluşun son üç yıl içerisinde yalnızca bir yazılım geliştirme projesi bulunması durumunda değerlendirme bu proje üzerinden gerçekleştirilebilir.

Bu nedenle TS ISO/IEC 33061 belgelendirmesine hazırlanan kuruluşların yalnızca prosedürlerini değil, gerçek proje kayıtlarını da hazırlaması gerekmektedir.

Denetimde Hangi Kayıtlar İncelenebilir?

TS ISO/IEC 33061 Seviye 2 hazırlık sürecinde kuruluşun yapısına göre aşağıdaki kayıtlar değerlendirmeye konu olabilir:

• Yazılım proje planları

• ....................... gereksinimleri

• Yazılım gereksinim kayıtları

• Analiz ve tasarım kayıtları

• ................................ kayıtları

• Git / GitLab / GitHub kayıtları

• .................................. kayıtları

• Test planları

• Test senaryoları ve test sonuçları

• ..................................... kayıtları

• Doğrulama ve validasyon kayıtları

• Sürüm kayıtları

• .................................... kayıtları

• Konfigürasyon yönetimi kayıtları

• Risk analizleri

• ..................................... kayıtları

• Kalite güvence kayıtları

• .................................... kayıtları

• Süreç performans kayıtları

Denetim açısından temel prensip şudur:

Tanımlanan süreçlerin gerçek projelerde uygulanmış olması ve uygulamanın kayıtlarla kanıtlanabilmesi gerekir.

ISO/IEC 15504, süreç değerlendirme alanındaki eski standart ailesidir.

ISO/IEC 330xx ailesi ise süreç değerlendirme yaklaşımını yeni bir standart mimarisi içerisinde ele almaktadır.

TS ISO/IEC 33061 bu yapı içerisinde özellikle yazılım yaşam döngüsü süreçleri için süreç değerlendirme modelini tanımlamaktadır.

Değerlendirme yapısında ayrıca;

TS ISO/IEC 33020 – süreç yeteneğinin ölçülmesine ilişkin ölçüm çerçevesi,

TS ISO/IEC 33004 – süreç referans, süreç değerlendirme ve olgunluk modellerine ilişkin gereklilikler

gibi ilgili standartlar da kullanılmaktadır.

Bu nedenle TS ISO/IEC 33061 belgelendirmesi tek başına bir prosedür veya dokümantasyon çalışması olarak değerlendirilmemelidir.

KTS Firmaları 2027'yi Beklemeli mi?

Hayır.

Özellikle mevcut TS ISO/IEC 15504 SPICE belgesinin geçerlilik süresi 2027 yılı içerisinde veya sonrasında sona erecek sağlık yazılımı firmalarının, mevcut durumlarını şimdiden değerlendirmeleri faydalı olacaktır.

Geçiş çalışması kapsamında öncelikle mevcut SPICE sistemi ile TS ISO/IEC 33061 gereklilikleri arasında bir GAP Analizi gerçekleştirilebilir.

Böylece;

• mevcut süreçler,

• eksik süreçler,

• yazılım geliştirme kayıtları,

• proje kayıtları,

• risk yönetimi,

• konfigürasyon yönetimi,

• test ve doğrulama süreçleri,

• kalite güvence kayıtları

belgelendirme öncesinde değerlendirilebilir.

TS ISO/IEC 33061 Danışmanlık Hizmeti

YYS Danışmanlık olarak yazılım geliştiren kuruluşların TS ISO/IEC 33061 Yazılım Süreç Değerlendirme ve Olgunluk Belgelendirmesine hazırlanması kapsamında danışmanlık ve süreç yönetimi desteği sağlıyoruz.

Çalışmalarımız kuruluşun mevcut yapısına göre aşağıdaki aşamalardan oluşmaktadır.

GAP Analizi

Mevcut yazılım geliştirme süreçlerinin TS ISO/IEC 33061 gereklilikleri açısından değerlendirilmesi.

Süreçlerin Oluşturulması ve Revizyonu

Eksik veya yetersiz süreçlerin belirlenerek yazılım geliştirme yapısına uygun hale getirilmesi.

Dokümantasyon

Gerekli prosedür, süreç, talimat, form ve kayıt altyapısının hazırlanması.

Proje Kayıtlarının Oluşturulması

Hazırlanan süreçlerin gerçek yazılım projelerinde uygulanması ve gerekli objektif kanıtların oluşturulması.

Eğitim

Proje yöneticileri, yazılım geliştiriciler, test ekipleri ve ilgili çalışanlara süreç gerekliliklerinin aktarılması.

İç Değerlendirme

Belgelendirme öncesinde süreçlerin ve proje kayıtlarının kontrol edilmesi.

Belgelendirme Denetimine Hazırlık

TS ISO/IEC 33061 değerlendirmesi öncesinde sistemin son kontrollerinin gerçekleştirilmesi ve tespit edilen eksikliklerin giderilmesi.

TS ISO/IEC 33061 Seviye 2 Geçişinizi Planlayın

Özellikle KTS kapsamında faaliyet gösteren sağlık yazılımı firmaları açısından 01.09.2027 tarihi önemli bir geçiş noktasıdır.

Mevcut ISO 15504-SPICE sisteminin TS ISO/IEC 33061 gereklilikleri açısından değerlendirilmesi ve eksikliklerin önceden giderilmesi, belgelendirme sürecinin daha kontrollü yürütülmesini sağlayacaktır.

YYS Danışmanlık olarak;

TS ISO/IEC 33061 Seviye 2 danışmanlığı, KTS hazırlık, GAP analizi, yazılım süreçlerinin kurulması, dokümantasyon, eğitim, iç değerlendirme ve belgelendirme denetimine hazırlık

çalışmalarında kuruluşlara destek sağlıyoruz.

TS ISO/IEC 33061 belgelendirme ve danışmanlık süreci hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Bilgilendirme: Kuruluşların tabi oldukları güncel KTS, kamu bilişim veya diğer mevzuat şartlarını başvuru tarihinde ayrıca kontrol etmeleri gerekmektedir. Belgelendirme ve geçiş gereklilikleri ilgili kurumların güncel düzenlemelerine göre değerlendirilmelidir.