EUDR – Avrupa Birliği Ormansızlaşma Yönetmeliği

Avrupa Birliği'nin EUDR (EU Deforestation Regulation – Avrupa Birliği Ormansızlaşma Yönetmeliği), belirli ürünlerin Avrupa Birliği pazarına sunulmasında ormansızlaşma ve orman bozulmasıyla bağlantılı risklerin kontrol edilmesine yönelik önemli yükümlülükler getirmektedir.

AB 2023/1115 sayılı EUDR Yönetmeliği kapsamında, düzenlemeye tabi ürünlerin ormansızlaşmaya neden olmadığının ve üretim ülkesinin ilgili mevzuatına uygun şekilde üretildiğinin gösterilmesi gerekmektedir.

Avrupa Birliği'ne ürün ihraç eden Türk firmaları açısından EUDR; tedarik zinciri, ürün izlenebilirliği, üretim kaynağı, coğrafi konum bilgileri ve gerekli kayıtların yönetilmesi açısından önemli bir ticari uyum konusu haline gelmiştir.

YYS Danışmanlık, EUDR kapsamına giren veya Avrupa Birliği'ndeki müşterilerinden EUDR uyum talepleri alan kuruluşlara hazırlık ve danışmanlık desteği sağlamaktadır.

EUDR Nedir?

EUDR, Avrupa Birliği pazarına sunulan veya Avrupa Birliği'nden ihraç edilen belirli emtia ve ürünlerin ormansızlaşma ve orman bozulmasıyla ilişkili olmamasını hedefleyen Avrupa Birliği düzenlemesidir.

Düzenleme kapsamında ilgili ürünlerin;

• ormansızlaşmadan ari olması,

• üretildiği ülkenin ilgili mevzuatına uygun olarak üretilmesi,

• gerekli bilgi ve kayıtlarla izlenebilir olması

beklenmektedir.

EUDR yalnızca Avrupa Birliği içerisindeki şirketleri ilgilendiren bir düzenleme olarak değerlendirilmemelidir.

Türkiye'den Avrupa Birliği'ne EUDR kapsamındaki ürünleri ihraç eden kuruluşların da AB'deki müşterileri ve tedarik zincirindeki yükümlülükler nedeniyle gerekli bilgi, belge ve izlenebilirlik altyapısını sağlamaları gerekebilir.

EUDR Hangi Ürünleri Kapsıyor?

EUDR kapsamında yedi temel emtia bulunmaktadır:

Sığır

Kakao

Kahve

Palm yağı

Kauçuk

Soya

Ahşap

Ancak EUDR yalnızca bu hammaddelerin ticaretiyle sınırlı değildir.

Yönetmeliğin Ek I listesinde yer alan ve bu emtiaları içeren veya bunlardan üretilen belirli ürünler de EUDR kapsamında değerlendirilmektedir.

Bu nedenle mobilya, ahşap ürünleri, kâğıt ve bazı kâğıt ürünleri, deri, kauçuk ürünleri, çikolata ve diğer türev ürünlerle faaliyet gösteren kuruluşların da ürünlerinin EUDR kapsamına girip girmediğini değerlendirmesi önemlidir.

Bir ürünün EUDR kapsamında olup olmadığı değerlendirilirken yalnızca ürünün ticari adı değil, ilgili gümrük/ürün kodu ve EUDR Ek I kapsamı dikkate alınmalıdır.

Türkiye'deki Firmalar EUDR'den Etkileniyor mu?

EUDR bir Avrupa Birliği düzenlemesidir. Ancak etkileri AB sınırlarının ötesine uzanmaktadır.

Türkiye'den Avrupa Birliği ülkelerine EUDR kapsamındaki ürünleri satan kuruluşlardan, Avrupa'daki müşterileri tarafından ürünlerin kaynağı ve tedarik zincirine ilişkin ek bilgi ve kanıtlar talep edilebilir.

Özellikle;

• Avrupa Birliği'ne ihracat yapan,

• AB'deki üreticilere hammadde veya ürün sağlayan,

• ahşap ve mobilya sektöründe çalışan,

• kauçuk veya kauçuk içeren ilgili ürünleri satan,

• deri ve ilgili sığır türevi ürünlerde faaliyet gösteren,

• kahve, kakao, soya veya palm yağı bağlantılı ilgili ürünleri ticarete konu eden

kuruluşların EUDR kapsamlarını değerlendirmeleri önemlidir.

EUDR Ne Zaman Uygulanacak?

Güncel Avrupa Birliği düzenlemelerine göre EUDR yükümlülüklerinin uygulanmasına işletmenin niteliğine göre farklı tarihlerde başlanmaktadır.

Büyük ve orta ölçekli işletmeler için: 30 Aralık 2026

Çoğu mikro ve küçük işletme için: 30 Haziran 2027

Uygulama tarihinin yaklaşması nedeniyle Avrupa Birliği ile ticaret yapan kuruluşların EUDR kapsamlarını ve tedarik zinciri hazırlıklarını önceden değerlendirmeleri önem taşımaktadır.

EUDR Due Diligence Nedir?

EUDR'nin temel unsurlarından biri Due Diligence – Durum Tespiti / Özen Yükümlülüğü sistemidir.

EUDR kapsamındaki sorumlu operatörlerin ilgili ürünleri AB pazarına sunmadan veya AB'den ihraç etmeden önce gerekli durum tespiti çalışmalarını gerçekleştirmeleri gerekmektedir.

Due Diligence süreci genel olarak;

bilgi toplama, risk değerlendirmesi ve gerekli durumlarda risk azaltma

aşamalarını içermektedir.

EUDR kapsamında ürün ve tedarik zincirine ilişkin bilgilerin doğrulanabilir ve izlenebilir olması önem taşımaktadır.

EUDR ve Coğrafi Konum – Geolocation

EUDR'nin dikkat çeken gerekliliklerinden biri ürünün üretildiği alanlara ilişkin coğrafi konum (geolocation) bilgileridir.

Kapsama giren ürünlerde ilgili hammaddenin üretildiği arazi veya alanlara ilişkin coğrafi konum bilgilerinin tedarik zinciri içerisinde izlenebilir olması gerekebilir.

Bu durum özellikle çok sayıda tedarikçiden hammadde temin eden veya karmaşık tedarik zincirlerine sahip kuruluşlar açısından hazırlık gerektirebilir.

Firmaların EUDR uygulama tarihini beklemeden mevcut tedarik zincirlerinin gerekli bilgileri sağlayıp sağlayamadığını değerlendirmeleri faydalı olacaktır.

EUDR İçin Firmalar Ne Yapmalı?

EUDR kapsamındaki kuruluşların ilk olarak ürün ve faaliyet kapsamlarını değerlendirmeleri gerekir.

Her ihracatçı veya her ürün otomatik olarak EUDR kapsamında değildir.

Kuruluşun;

• ürünlerinin EUDR kapsamında olup olmadığı,

• tedarik zincirindeki rolü,

• hangi ürün ve hammaddeler için yükümlülük oluşabileceği,

• mevcut izlenebilirlik yapısı,

• tedarikçilerden temin edilebilen bilgiler,

• müşteriler tarafından talep edilen EUDR gereklilikleri

birlikte değerlendirilmelidir.

Bu değerlendirme sonrasında kuruluşun EUDR hazırlık çalışmalarının kapsamı belirlenebilir.

EUDR Uyum Süreci Neden Önemlidir?

EUDR özellikle Avrupa Birliği'ne ihracat yapan kuruluşlar açısından yalnızca çevresel bir düzenleme değildir.

Aynı zamanda pazara erişim ve tedarik zinciri uyumu konusudur.

Avrupa'daki müşteriler, kendi EUDR yükümlülüklerini yerine getirebilmek amacıyla Türkiye'deki tedarikçilerinden ürünlerin kaynağına ve üretimine ilişkin bilgi ve kanıtlar talep edebilir.

Bu nedenle EUDR hazırlıklarının zamanında gerçekleştirilmesi, Avrupa Birliği müşterileriyle yürütülen ticari ilişkilerin sürdürülebilirliği açısından önem taşımaktadır.

EUDR Danışmanlık Hizmeti

EUDR gereklilikleri kuruluşun faaliyet alanına, ürünlerine, tedarik zincirindeki konumuna ve Avrupa Birliği ile olan ticari ilişkisine göre farklılık gösterebilir.

Bu nedenle her kuruluş için aynı EUDR uygulama modelinin kullanılması doğru olmayabilir.

YYS Danışmanlık olarak kuruluşların EUDR kapsamlarının değerlendirilmesi, mevcut durumlarının incelenmesi ve EUDR uyum sürecine hazırlanması konusunda danışmanlık desteği sağlıyoruz.

Çalışmalar kuruluşun faaliyet alanı ve ihtiyaçları doğrultusunda planlanmaktadır.

EUDR Kapsam Analizi

Firmanızın EUDR kapsamında olup olmadığından emin değilseniz ilk aşamada ürün ve faaliyet kapsamının değerlendirilmesi mümkündür.

Kuruluşun;

ürün grupları, ihracat yaptığı ülkeler, tedarik yapısı ve EUDR kapsamındaki emtialarla ilişkisi

değerlendirilerek ihtiyaç duyulan çalışmalar belirlenebilir.

Böylece kapsam dışında bulunan kuruluşların gereksiz çalışma yapmasının, kapsam içerisinde bulunan kuruluşların ise hazırlıklarını geç başlatmasının önüne geçilebilir.

EUDR Danışmanlığı – YYS Danışmanlık

Avrupa Birliği'ne ihracat yapan veya Avrupa'daki müşterilerinden EUDR konusunda talepler almaya başlayan kuruluşlar, uyum çalışmalarını uygulama tarihinden önce planlayabilir.

YYS Danışmanlık olarak;

EUDR kapsam değerlendirmesi, mevcut durum analizi, tedarik zinciri ve izlenebilirlik gerekliliklerinin değerlendirilmesi ve EUDR uyum sürecinin planlanması

konularında kuruluşlara danışmanlık desteği sağlıyoruz.

Danışmanlık kapsamı, kuruluşun ürünleri ve mevcut yapısı değerlendirildikten sonra firmaya özel olarak belirlenmektedir.

EUDR kapsamınızı değerlendirmek ve danışmanlık hizmeti hakkında bilgi almak için YYS Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.